Op een hete zomerdag aan de Costa Blanca is er niets verfrissender dan een glas ijskoude horchata. Deze romige, zoete drank gemaakt van tigernoten (chufas) is al eeuwen een favoriet in de regio Valencia en een onmisbaar onderdeel van de lokale eetcultuur. Leer alles over deze bijzondere drank en waar je de lekkerste horchata proeft.
Wat is horchata precies?
Horchata de chufa is een plantaardige drank gemaakt van tigernoten, water en suiker. Ondanks de naam zijn tigernoten geen noten maar kleine knolletjes van de cyperusplant (Cyperus esculentus). Ze groeien ondergronds en worden al duizenden jaren gecultiveerd.
De drank is van nature lactosevrij, glutenvrij en veganistisch, waardoor het ook voor mensen met voedselintoleranties een uitstekende keuze is. De smaak is mild zoet, een beetje nootachtig en doet denken aan een kruising tussen amandelmelk en vanillevla.
In de regio Valencia heeft horchata een beschermde oorsprongsbenaming: Horchata de Valencia. Dit betekent dat alleen horchata gemaakt met tigernoten uit de comarca L'Horta Nord bij Valencia deze naam mag dragen. De productie is streng gecontroleerd om de kwaliteit te waarborgen.
De geschiedenis van de tigernotendrank
De teelt van tigernoten in de regio Valencia gaat terug tot de Moorse periode in de middeleeuwen. De Moren brachten de cyperusplant mee uit Noord-Afrika en ontdekten dat de vruchtbare grond rond Valencia perfect was voor de teelt.
Volgens een populaire legende kreeg koning Jaume I van Aragon in de 13e eeuw een glas van de drank aangeboden door een jong meisje. Hij was zo onder de indruk dat hij uitriep: 'Aixo es or, xata!' (Dit is goud, meisje!). Zo zou de naam 'horchata' zijn ontstaan, hoewel historici dit verhaal als een mythe beschouwen.
Wat wel zeker is, is dat horchata al in de 18e eeuw commercieel werd verkocht in Valencia. De eerste horchateria's openden hun deuren en het drinken van horchata werd een sociaal ritueel dat tot op de dag van vandaag voortleeft.
Hoe wordt horchata gemaakt?
Het productieproces van horchata is relatief eenvoudig maar vereist geduld en goede ingredienten:
- De tigernoten worden gewassen en 24 tot 48 uur geweekt in water
- Daarna worden ze fijngemalen tot een pasta
- De pasta wordt gemengd met water en geperst om het vocht te extraheren
- Suiker wordt toegevoegd naar smaak
- Het mengsel wordt gekoeld en vers geserveerd
Verse horchata is het lekkerst en wordt in de beste horchateria's dagelijks bereid. De houdbaarheid is beperkt - echte horchata moet binnen een paar dagen geconsumeerd worden. Dit is meteen een goede indicator van kwaliteit: als een bar verse horchata serveert, is dat een goed teken.
In de supermarkt vind je ook gepasteuriseerde horchata in flessen en pakken. Deze is langer houdbaar maar mist de subtiele, verse smaak van de ambachtelijke versie.
Waar proef je de beste horchata
De beste horchata drink je in een traditionele horchateria. Dit zijn gespecialiseerde zaken die zich richten op horchata en andere zoete snacks. In de steden aan de Costa Blanca vind je er verschillende.
In Alicante stad zijn er meerdere horchateria's in het centrum, vooral rondom de Rambla en de Explanada de Espana. Hier kun je op een terras genieten van een ijskoud glas met uitzicht op de boulevard.
In Benidorm vind je horchateria's in de oude stad en langs de Levante-boulevard. Altea en Villajoyosa hebben kleinere maar authentieke zaken waar je verse horchata kunt proberen.
De allerbeste horchata vind je echter in de regio Valencia zelf, in dorpen als Alboraya, waar de tigernoten worden geteeld. Een dagtrip naar Valencia stad met een stop bij een horchateria in Alboraya is een aanrader voor echte liefhebbers.
Horchata drinken als een local
Horchata wordt altijd ijskoud geserveerd en vaak vergezeld door fartons: langwerpige, zoete broodjes die je in de horchata doopt. Deze combinatie is heilig en mag je niet overslaan. De fartons zijn luchtig, licht geglazuurd en absorberen de horchata als een spons.
Je kunt horchata op verschillende manieren bestellen:
- Liquida - vloeibaar en ijskoud, de meest gebruikelijke manier
- Granizada - als een soort slushie, half bevroren
- Mixta - een combinatie van liquida en granizada
In de zomermaanden is horchata granizada bijzonder populair. Op een dag met 35 graden is dit het ultieme verkoelende drankje. Sommige horchateria's bieden ook horchata-ijs aan, wat eveneens heerlijk is.
Horchata past op elk moment van de dag, maar Spanjaarden drinken het vooral als merienda (tussendoortje) rond 17:00-18:00 uur. Het is ook een populair ontbijtdrankje in de regio Valencia.
Andere typische drankjes van de regio
Naast horchata heeft de regio nog meer bijzondere drankjes te bieden. Agua de Valencia is een cocktail gemaakt van cava, sinaasappelsap, vodka en gin - feestelijk en verfrissend. Leche merengada is een bevroren drank van melk, suiker, kaneel en citroenschil die je veel tegenkomt in ijssalons.
Granizados van citroen of sinaasappel zijn andere populaire verfrissingen. Deze worden gemaakt van vers geperst sap dat half wordt bevroren tot een verkoelende slushie. Je vindt ze bij vrijwel elke horchateria en ijssalon.
Als je een keer iets anders wilt proberen, vraag dan naar mistela, een zoete dessertwijnen die traditioneel bij turron of gebak wordt geserveerd. Of probeer een herbero, een kruidenlikeur uit de bergen van Alicante die wordt gemaakt met lokale kruiden zoals tijm, rozemarijn en kamille.
Veelgestelde Vragen
Ja, ondanks de naam zijn tigernoten geen noten maar knolletjes. Horchata is van nature notenvrij, lactosevrij en glutenvrij. Controleer wel of er geen noten zijn toegevoegd in varianten.
Fartons zijn langwerpige, zoete broodjes die traditioneel bij horchata worden geserveerd. Je doopt ze in de horchata, waardoor ze de drank opzuigen. Ze zijn licht geglazuurd en luchtig van textuur.
Ja, maar in de zomermaanden is het aanbod het grootst en de kwaliteit het best. Veel horchateria's zijn het hele jaar open, maar het seizoen loopt van mei tot oktober.
Een glas horchata kost gemiddeld 2,50 tot 4 euro. Met fartons erbij betaal je meestal 4 tot 6 euro. In toeristische gebieden kan het iets duurder zijn.
