Paella: geschiedenis en de beste plekken om te eten

Paella is misschien wel het bekendste gerecht van heel Spanje, maar wist je dat het oorspronkelijk uit de regio Valencia komt? Aan de Costa Blanca zit je dus letterlijk aan de bron. Hier ontdek je de fascinerende geschiedenis van dit iconische rijstgerecht en de beste plekken om een authentieke paella te proeven.

De oorsprong van de paella

De paella ontstond in de 18e en 19e eeuw in de wetlands rondom het Albufera-meer, ten zuiden van Valencia stad. Boeren en arbeiders kookten rijst met wat ze bij de hand hadden: bonen, slakken, konijn en soms eend of kip. Het woord 'paella' verwijst naar de brede, ondiepe pan waarin het gerecht wordt bereid.

Belangrijk om te weten: de oorspronkelijke paella valenciana bevat geen zeevruchten. Dat is een latere variatie die vooral populair werd aan de kust. Voor Valencianos is de klassieke versie met kip, konijn, snijbonen (bajoqueta), grote witte bonen (garrofo) en saffraan de enige echte.

De rijst die traditioneel wordt gebruikt is de bomba-rijst, een korrelsoort die veel vocht opneemt zonder papperig te worden. Deze rijst wordt nog steeds verbouwd in de rijstvelden van de Albufera en is essentieel voor een goede paella.

Soorten paella en rijstgerechten

Hoewel toeristen vaak alleen 'paella' op de kaart zien staan, zijn er eigenlijk tientallen variaties. De belangrijkste die je tegenkomt aan de Costa Blanca:

• Paella valenciana - de klassieker met kip, konijn, bonen en saffraan
• Paella de marisco - de zeevruchtenvariatie met garnalen, mosselen, inktvis en langoustines
• Paella mixta - een combinatie van vlees en zeevruchten (door puristen afgekeurd)
• Arroz a banda - rijst gekookt in visbouillon, geserveerd met alioli
• Arroz negro - zwarte rijst gekleurd met inktvisinkt
• Arroz al horno - rijst uit de oven met kikkererwten, bloedworst en aardappel

Een goede paella herken je aan het socarrat: de knapperige, licht aangebrande rijstkorst op de bodem van de pan. Dit is geen aangebrand eten, maar juist het lekkerste deel. Een kok die een perfect socarrat maakt, verdient respect.

Waar eet je de beste paella in Alicante

In de stad Alicante en omgeving vind je talloze restaurants die paella serveren, maar niet overal is de kwaliteit even goed. Let op deze tips om een goede tent te herkennen:

• Paella wordt traditioneel als lunch geserveerd, niet als diner
• Een goede paella heeft minimaal 20 minuten bereidingstijd - als het te snel komt, is het vooraf gemaakt
• Vermijd restaurants die paella voor een persoon aanbieden - een echte paella is altijd voor minimaal twee
• Kijk of lokale Spanjaarden er eten, dat is altijd een goed teken

Aan het strand van Playa de San Juan liggen verschillende restaurants met uitzicht op zee waar je uitstekende rijstgerechten kunt bestellen. Het gebied rondom El Campello staat bekend om zijn arroceria's, restaurants die gespecialiseerd zijn in rijstgerechten.

In het centrum van Alicante vind je in de wijk Barrio de Santa Cruz gezellige, authentieke restaurants waar je voor een eerlijke prijs kunt eten. Loop ook eens langs de haven richting de wijk San Gabriel voor minder toeristische opties.

Paella etiquette: zo doe je het goed

Er zijn een paar ongeschreven regels rondom het eten van paella die je moet kennen als je geen vreemde blikken wilt krijgen:

Paella eet je bij de lunch, tussen 14:00 en 16:00 uur. Spanjaarden bestellen zelden paella als avondeten. Op zondag is paella hét familiegerecht bij uitstek - dan zie je hele families samen aan tafel.

Traditioneel eet iedereen uit dezelfde pan. Je eet vanuit je eigen 'driehoek' richting het midden. Gebruik een lepel, geen vork. En heel belangrijk: doe er nooit, maar dan ook nooit, chorizo bij. Dat is voor een Valenciaan een doodzonde.

Als je paella bestelt in een restaurant, wordt deze meestal voor minimaal twee personen bereid. De prijs op de kaart is per persoon. Neem de tijd om ervan te genieten - haast en paella gaan niet samen.

Zelf paella maken met lokale ingredienten

Wil je thuis ook een poging wagen? Op de lokale markten vind je alle ingredienten die je nodig hebt. De Mercado Central in Alicante heeft een uitstekende selectie bomba-rijst, saffraan en verse groenten.

De belangrijkste ingredienten voor een authentieke paella valenciana zijn:

• Bomba-rijst (of calasparra-rijst als alternatief)
• Saffraan (azafran) - gebruik echte draden, geen poeder
• Kip en konijn in stukken
• Platte groene bonen (bajoqueta) en grote witte bonen (garrofo)
• Olijfolie, tomaat, knoflook en zoete paprikapoeder (pimenton dulce)
• Verse rozemarijn

Het geheim zit in de bouillon en het vuur. Traditioneel wordt paella op houtskool bereid, wat een subtiele rookmaak geeft. Thuis kun je een gasfornuis gebruiken, maar let op dat de vlam gelijkmatig onder de hele pan verdeeld is.

Investeer in een goede paellapan - die vind je in elke huishoudwinkel in Alicante voor een paar euro. De pan moet breed en ondiep zijn, zodat de rijst in een dunne laag kookt en het socarrat kan vormen.

Paella-evenementen en festivals

Door het jaar heen zijn er verschillende evenementen waar paella centraal staat. Het Concurs Internacional de Paella de Sueca, in het nabijgelegen Sueca bij Valencia, is het wereldkampioenschap paella. Hier strijden koks uit de hele wereld om de beste paella te maken.

In veel dorpen aan de Costa Blanca worden tijdens lokale feesten enorme paella's bereid voor het hele dorp. Deze community-paella's, soms voor honderden mensen tegelijk, zijn een prachtige traditie. Kijk in de lokale evenementenkalender of er tijdens jouw bezoek een feria of romeria is waar paella wordt geserveerd.

Sommige restaurants en kookscholen in Alicante bieden paella-workshops aan waarbij je leert het gerecht zelf te bereiden. Dit is een leuke activiteit voor een regenachtige dag of als je een culinaire ervaring zoekt tijdens je vakantie.