Sierra de Mariola: kruidentuin van de Costa Blanca

Als je door de Sierra de Mariola wandelt, word je overspoeld door geuren. Lavendel, rozemarijn, tijm, salie — de berghellingen zijn een gigantische open kruidentuin. Dit natuurpark in het binnenland van Alicante is een van de meest aromatische plekken van heel Spanje en een paradijs voor wandelaars, botanisten en iedereen die houdt van ongerepte natuur.

De Sierra de Mariola is de minder bekende, maar volgens velen de mooiste bergketen van de provincie Alicante. Ver weg van de kustdrukte vind je hier rust, ruimte en een landschap dat je zintuigen prikkelt.

Waarom de Sierra de Mariola een kruidentuin is

De Sierra de Mariola herbergt meer dan 1200 plantensoorten, waarvan een opvallend groot deel aromatische kruiden betreft. De combinatie van kalksteenbodem, hoogte (tot 1390 meter) en het specifieke microklimaat creert ideale omstandigheden voor deze geurende planten.

De meest voorkomende soorten zijn wilde tijm (tomillo), rozemarijn (romero), lavendel (lavanda), salie (salvia) en munt. Maar er groeien hier ook zeldzamere soorten als de peonroos (peonia), de Valentijnse tijm (pebrella) en de endimische Mariola-schoffelkruid. In het voorjaar staan hele hellingen paars van de lavendel en wit van de schermbloemigen.

De kruidenrijkdom heeft eeuwenlang mensen aangetrokken. Al in de Middeleeuwen kwamen kruidenkenners naar de Mariola om medicinale planten te verzamelen. Tot op de dag van vandaag worden lokale kruiden gebruikt in de keukens en op de markten van de omliggende dorpen. De beroemde herbero-likeur van Alcoy wordt gemaakt met kruiden uit deze bergen.

De beste wandelroutes

Ruta de la Cava Gran

De populairste route in het park is de rondwandeling langs de Cava Gran, een monumentale sneeuwkuil uit de 17e eeuw. De route is ongeveer 12 kilometer lang en voert door afwisselend landschap van kruidensteppen, pijnbossen en rotsige uitlopers. Het hoogtepunt is de Cava Gran zelf — een enorme ronde stenen constructie die werd gebruikt om sneeuw op te slaan voor het koelen van voedsel en dranken.

Ruta del Montcabrer

De beklimming van de Montcabrer (1390m), de hoogste top van de Mariola, is een stevige dagwandeling van ongeveer 16 kilometer. De route start bij het dorpje Agres en voert door dichte bossen en over open bergkammen. Op de top wacht een spectaculair uitzicht over het binnenland van Alicante en Valencia.

Ruta de las Fuentes

De bronnenroute is een makkelijker alternatief van 8 kilometer die langs verschillende natuurlijke bronnen in het park voert. Het water borrelt hier uit de kalksteenrots en vormt kleine poelen omringd door weelderig groen — een verfrissende wandeling op warme dagen.

De Sierra de Mariola ligt in de El Comtat regio, een van de mooiste en minst toeristische gebieden van de provincie Alicante.

De sneeuwkuilen: industrieel erfgoed in de bergen

Een van de meest fascinerende kenmerken van de Sierra de Mariola zijn de neveras of cavas — enorme stenen constructies die werden gebouwd om sneeuw op te slaan. Van de 16e tot de 19e eeuw was de sneeuwhandel een belangrijke economische activiteit in deze bergen.

De sneeuw werd 's winters verzameld, samengeperst in de stenen kuilen en bedekt met stro en aarde als isolatie. In de zomer werd het ijs per muilezel naar de kuststeden getransporteerd, waar het werd gebruikt om voedsel te koelen, medicijnen te bereiden en ijsdranken te maken. Alcoy, Alicante en zelfs Madrid werden bevoorraad vanuit deze bergen.

De Cava Gran en de Cava de Don Miguel zijn de best bewaarde exemplaren en indrukwekkende staaltjes van historische ingenieurskunst. Ze zijn tot 10 meter diep en hebben dikke muren die het ijs maandenlang konden bewaren. Een bezoek aan deze sneeuwkuilen is als een tijdreis naar een vergeten industrieel verleden.

Flora en fauna van het park

Naast de kruiden herbergt de Sierra de Mariola een rijke biodiversiteit. De bossen bestaan uit een mix van Aleppo-dennen, steeneiken en op de hogere delen zelfs taxusbomen en esdoorns. In de kloven groeien populieren en essen langs de beekjes.

De fauna is even divers. Wilde zwijnen zijn de meest voorkomende grote zoogdieren, samen met vossen en dassen. Op de rotsige hellingen leven Spaanse steenbokken, hoewel die hier schuwer zijn dan in de Aitana. De roofvogelstand is indrukwekkend met steenarenden, havikken en buizerden die boven de bergkammen cirkelen.

In het voorjaar is het park een vlindertuin met tientallen soorten die de bloeiende kruiden bezoeken. Zeldzame soorten als de Spaanse feestdistelvlinder en de tweestaartvlinder zijn hier waargenomen.

Combineer je bezoek aan de Mariola met een stop in Alcoy, de culturele hoofdstad van het binnenland, bekend om zijn spectaculaire bruggen en feesten.

Praktische tips voor je bezoek

De Sierra de Mariola is het hele jaar door toegankelijk, maar het voorjaar (april-juni) is absoluut de beste periode. Dan staan de kruiden in bloei, zijn de temperaturen aangenaam en is het landschap op zijn kleurrijkst. De herfst is ook prachtig met herfstkleuren en paddenstoelen.

De zomer kan heet zijn, maar op de hogere delen is het altijd koeler dan aan de kust. Start vroeg en neem extra water mee. In de winter kan het op de hogere toppen vriezen en is sneeuw niet ongewoon.

Er zijn meerdere startpunten voor wandelingen: Agres, Alfafara, Cocentaina en Bocairent. Bij elk dorp zijn parkeerplaatsen en informatieborden. Het informatiecentrum van het park in Agres is een goed vertrekpunt met kaarten en actuele routeadviezen.

Na een dag wandelen in de Mariola verdien je een stevige maaltijd. De dorpen rond het park staan bekend om hun rijke keuken met gerechten als olleta (stoofpot), borreta (kabeljauwestoofschotel) en gazpachos manchegos. En drink er een herbero bij — dan proef je letterlijk de berg.